بەرهەم و بڵاوکراوەکانی گرووپی زمان و ئەدەبی فارسی

مۆنیکا فلودێرنیک بە وردبینی و وەسواسێکی زانستی کە شایستەی توێژەرێکی لێهاتووە، هەوڵی داوە لەم کتێبەدا لە تەنیشت ڕوونکردنەوەی بابەتەکانی گێڕانەوەناسی، نموونەی کردەییش بخاتە ڕوو؛ ئەمەش بووەتە هۆی جیاوازبوونی ئەم کتێبە لە بەرهەمەکانی دیکەی ئەم بوارە. قووڵیی نیگا و وردبینیی ناوبراو بە چەشنێکە کە چوارچێوە و پێکهاتەی توێژینەوەی گێڕانەوەیی بە ڕوونی بۆ خوێنەر دەخاتە ڕوو. خاڵی وەرچەرخانی کارەکانی ئەو، ئەو پەیوەندییەیە کە لە نێوان زمانناسی، شێوازناسی و گێڕانەوەناسیدا دایدەمەزرێنێت. ئەم کتێبە لە دوازدە بەش پێکهاتووە کە بریتین لە: «گێڕانەوە و گێڕانەوەکردن»، «تیۆریی گێڕانەوە»، «دەق و دانان»، «پێکهاتەی گێڕانەوە»، «زمانی گێڕانەوە»، «واقیع‌گەری، وەهم‌گەری و مێتافیکشن (فراداستان)»، «نوێنەرایەتیکردنی ئاخاوتن و شێوازناسیی گێڕانەوە»، «بیر، هەست و نەست»، «پۆلێنکردنە گێڕانەوەیییەکان»، «ڕێبازە درزمانییەکان (Diachronic) بۆ گێڕانەوە»، «کەڵکی کردەیی» و «ڕێنمایی بۆ گێڕانەوەناسە تازەکارەکان».
لە سەرجەم بەشەکانی ئەم کتێبەدا، هاوتەریب لەگەڵ بابەتە تیۆرییەکان، نموونەگەلێک لە ڕەخنەی کردەیی بۆ ڕوونکردنەوەی زیاتری بابەتەکان هاتووەتەوە و جیا لەمەش، بەشێکی تەواو بۆ ڕەخنەی کردەیی تەرخان کراوە کە بۆ فێربوونی هەرچی باشتر، زۆر بەسوودە. بەشی کۆتاییی کتێبەکەش ڕێنماییگەلێکە بۆ توێژەرانی تازەکار لە بواری گێڕانەوەناسیدا و بەربەست و کێشەکانی ئەم بوارە بە باشی ڕوون دەکاتەوە تا توێژەران تووشی نەبن. بە لەبەرچاوگرتنی ئەو دۆخەی کە ئەمڕۆ کۆمەڵگای ئێمە لە بواری توێژینەوەی گێڕانەوەییدا تێی کەوتووە و بووەتە هۆی کەم‌خوێندنەوە (و هەندێک جار زیادخوێندنەوە)ی دەقەکان و هەوڵدان بۆ سەپاندنی میکانیکیی تیۆری بەسەر دەقدا، خوێندنەوەی ئەم بەشە زۆر گرنگە. بەداخەوە یەکێک لە ئافەتەکانی توێژینەوە ئەدەبییە هاوچەرخەکانی ئێمە، چۆنیەتیی بەکارهێنانی تیۆرییە لە خوێندنەوەی دەقەکاندا و پشکی گێڕانەوەناسی لەم نێوەندەدا لە تیۆرییەکانی دیکە زیاترە. فلودێرنیک لەم بەشەدا بە پشت‌بەستن بە هەموو ئەو بابەتانەی کە باسی کردوون، پێشنیارگەلێک دەخاتە بەردەم توێژەران و لە تەنیشت ئەمەشدا، سەرچاوەی زۆر باش لە کتێب، گۆڤار و ماڵپەڕەکان لەم بوارەدا دەناسێنێت. خاڵێکی دیکە کە لەم کتێبەدا بۆ خوێنەر دەردەکەوێت، وردبینی و ئەمانەتێکی تایبەتە کە فلودێرنیک لە نووسینی ئەم کتێبەدا هەیبووە و هەر شوێنێک زاراوەیەکی بەکار هێنابێت ئەگەر لە کەسێکی وەرگرتبێت، لەناو کەوانە و لە هەمان ڕستەدا ئاماژەی پێ دەکات. ئەم وردبینییانە جیا لە زیرەکی و بیرەوەریی بێ‌وێنەی فلودێرنیک، نیشاندەری وەسواس و پارێزیی ئەوە بۆ دوورکەوتنەوە لە تۆمەتی دزیی زانستی. بۆیە، شێواز و جۆری توێژینەوەی فلودێرنیک دەتوانێت وەک نموونە و سەرمەشقێکی زۆر باش بۆ ئەنجامدانی توێژینەوە لەلایەن خوێنەرانەوە کەڵکی لێ وەربگیرێت.